Kralj Milan Obrenović smatra se prvim srpskim modernim državnikom, jer je izborio slobodu od turskog vazalstva, obezbedio nezavisnost i uveo Srbiju među uređene evropske države.

Ipak, pratio ga je i glas neuravnotežene osobe, ženskaroša, kockara i rasipnika. Laguna je nedavno objavila knjigu „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“ Dejana Mihailovića, romansiranu biografiju prvog novovekovnog srpskog kralja, koja donosi veliki broj zanimljivih činjenica o ovom vladaru i razbija mnoge mitove o njemu.

Izvukli smo 10 činjenica iz ove sjajne knjige koje su nas fascinirale – ko je prvi Srbin koji je imao majmuna za kućnog ljubimca, zašto je srušen Konak Obrenovića i šta je pisalo na temelju Narodnog pozorišta u Beogradu – a vas pozivamo da među koricama romana „Podvizi i stradanja Grofa od Takova“ pročitate uzbudljivu priču o čoveku koji je za samo 47 godina života ostavio neizbrisiv trag u srpskoj istoriji.

1. Prvog majmuna u Srbiji kao kućnog ljubimca dobio je knez i potonji kralj Milan Obrenović IV od majke za rođendan 1870. godine.

2. Na Milana je pokušano šest atentata od kojih nijedan nije uspeo: dva dok je bio knez, dva dok je bio kralj i dva posle abdikacije. Posle atentata Ilke Marković u Sabornoj crkvi 11. oktobra 1882, kada je pucala u njega iz pištolja, Milan je naredio da se zrno koje ga je promašilo optoči dragim kamenjem i nosio ga kao iglu za kravatu. Ilku Marković je pomilovao, ali je ona nađena obešena u zatvoru.

3. Pod imenom Grofa od Takova bivši kralj često je putovao po evropskim prestonicama i banjama gde je imao brojne „afere“ sa damama iz visokog društva. Među njima je bila i Dženi Čerčil, majka Vinstona Čerčila.

4. Kralj Milan udario je temelj zgradi Narodnog pozorišta u Beogradu, čiju je gradnju inicirao još knez Mihailo. U temelj je ugrađena metalna posuda sa staklenim prozorčićem kroz koji se mogla videti poruka: „U ime Oca i Sina i Svetoga Duha, amin.“

5. U više navrata je prvom srpskom kralju posle Nemanjića zabranjivano da se vrati u Srbiju i oduzimano mu državljanstvo, a 1900. godine raspisana je poternica da se, „kao opasan za red i mir, uhapsi gde god se u Srbiji uhvati“.

6. Kralj Milan imao je vanbračnog sina Đorđa sa Artemizom Hristić, ženom svog dvorskog sekretara Milana Hristića. Đorđe Hristić je, po nekim svedočenjima, gajio pretenzije na srpski presto posle Majskog prevrata.

7. Grof od Takova bio je izuzetan poznavalac, ljubitelj i kolekcionar savremene umetnosti. Njegovu kolekciju umetničkih slika samo savremenih francuskih slikara činilo je 210 dela: 32 ulja, 131 akvarel i pastel, 44 crteža i 3 grafike takvih imena kao što su Sezan, Gogen, Renoar, Gis, Tuluz-Lotrek, Mone, Dega, Gis, Redon, Mane i dr.

8. Odmah po stupanju na presto posle Majskog prevrata 1903, tj. ubistva kralja Aleksandra i kraljice Drage 1903. godine u Konaku, prvom srpskom dvoru gde su Obrenovići stolovali gotovo pola veka, Petar I Karađorđević naredio je da se Konak sruši „da ga ne podseća“. Među Milanovim zadužbinama ostao je tzv. Stari dvor, danas zdanje Skupštine Grada Beograda.

9. Kralj Milan je izborio za Srbiju nezavisnost 1878, reformisao i modernizovao stajaću vojsku, pripojio Srbiji istorijske okruge Niš, Prokuplje, Pirot i Kuršumliju i uveo Srbiju među uređene evropske parlamentarne monarhije uvođenjem metričkog sistema i dinara kao novčane jedinice, osnivanjem centralne banke, formiranjem prvih stranaka, izgradnjom prve pruge, donošenjem naprednih zakona o štampi, opštinama, sudskom postupku, kao i jednog od najnaprednijih evropskih ustava 1888. godine.

10. Knez i kralj Milan došao je na presto sa 14 godina, vladao je 21 i još 12 učestvovao u senci kao savladar sinu Aleksandru ili kao ekskralj, a umro sa nepunih 47 godina od zapaljenja plućne maramice u izgnanstvu u Beču i sahranjen u manastiru Krušedolu kraj kneginje Ljubice.